Forbhreathnú: Cúrsaí airgid

Nuair a fhilleann tú ar an obair tar éis duit bheith dífhostaithe le tréimhse, ní mór do d'fhostóir nua cáin a bhaint as do phá faoin gcóras Íoc Mar a Thuillir (ÍMAT). Tá d'fhostóir freagrach as do ranníocaíochtaí árachais shóisialaigh (ÁSPC) agus as an Muirear Sóisialta Uilíoch a bhaint as do phá freisin.

Eisítear deimhniú P60 duit ag deireadh gach bliana cánach agus eisítear deimhniú P45 duit nuair a fhágann tú fostaíocht nó nuair a athraíonn tú fostóir. Tugtar cuntas sna deimhnithe sin ar an méid atá íoctha leat agus ar an méid cánach, ÁSPC agus Muirir Shóisialta Uilíoch atá íoctha agat.

Is féidir leat tuilleadh faisnéise a fháil faoi Cháin agus tosú ar obair.

Obair agus sochair

Más rud é go bhfuil tú ag obair agus ag fáil íocaíocht inchánaithe leasa shóisialaigh, is gnách go ngearrtar cáin ar d'íocaíocht leasa shóisialaigh trí laghdú a dhéanamh ar do chreidmheasanna cánach agus ar do scoithphointe ráta chaighdeánaigh. Is é Sochar Breoiteachta an t-aon eisceacht air sin toisc gur gnách go ngearrtar cáin air de réir do thuillimh. Is féidir leat a léamh faoi na híocaíochtaí leasa shóisialaigh atá inchánaithe agus faoin dóigh a ngearrtar cáin orthu.

Más rud é go bhfuil tú as obair de bharr breoiteachta nó go n-éiríonn tú dífhostaithe, is féidir go mbeidh aisíocaíocht chánach dlite duit.

Cáin do dhaoine féinfhostaithe

Más rud é go bhfuil tú ag smaoineamh faoi ghnó a chur ar bun agus faoi dhul i mbun féinfhostaíochta, teastóidh faisnéis uait faoin dóigh a ngearrtar cáin ar dhaoine féinfhostaithe. Soláthraíonn an scéim Do Ghnó Féin a Chur ar Bun díolúine dhá bhliain ó cháin ioncaim ar fáil do dhaoine atá dífhostaithe le 12 mhí ar a laghad roimh dóibh a ngnó féin a chur ar bun.

Íocann daoine féinfhostaithe Aicme ÁSPC S, rud lena dtugtar teidlíocht dóibh ar raon teoranta íocaíochtaí leasa shóisialaigh - go háirithe pinsin, ach tá siad i dteideal Sochar Máithreachais agus Sochar Uchtaíoch freisin.

Déileáil le fiach

Má tá tú dífhostaithe le tamall fada anuas, seans go mbeidh fiach gan íoc agat. Is féidir leat faisnéis a léamh faoi fhiach fadhbach agus na bearta is féidir leat a dhéanamh chun fadhbanna féich a bhainistiú.

Page updated: 19 September 2014