Forbhreathnú: Gnó a chur ar bun

Nuair a éiríonn tú féinfhostaithe, fágann sé sin go bhfuil tú freagrach as do ghnó féin, in ionad a bheith ag obair le fostóir. Is le gnó a chur ar bun a bhaineann an chuid is mó den phróiseas chun ullmhú d'fhéinfhostaíocht.

Tá tacaí agus rialacháin éagsúla i bhfeidhm, iad ag brath ar do chúinsí ar leith. Is féidir leat bheith fostaithe nó dífhostaithe. Is féidir go bhfuil tú ag teacht go hÉirinn as tír eile chun gnó a chur ar bun. Más náisiúnach de chuid an Limistéir Eorpaigh Eacnamaíoch (LEE) nó na hEilvéise thú, ní gá duit cead gnó a fháil chun gnó a bhunú in Éirinn. Más náisiúnach de chuid tíre nach bhfuil san LEE thú, is féidir leat gnó a bhunú in Éirinn, ach is gá duit cead a bheith agat déanamh amhlaidh.

Struchtúir ghnó

Má tá spéis agat i ndul i mbun féinfhostaíochta, is féidir leat gnó a chur ar bun mar thrádálaí aonair. Sa chás go dteipeann ar do ghnó, d'fhéadfaí do shócmhainní pearsanta a úsáid chun do chreidiúnaithe a íoc, áfach. Is é an phríomhoibleagáid dhlíthiúil atá ort ná gur gá duit clárú mar dhuine féinfhostaithe do cháin ioncaim leis na Coimisinéirí Ioncaim.

D'fhéadfá gnó a reáchtáil mar chomhpháirtíocht. I gcásanna den sórt sin, tá comhfhreagracht ar na comhpháirtithe as an ngnó a reáchtáil agus as fiachas an ghnó sa chás go dteipeann air. Struchtúr eile atá ar fáil duit is ea cuideachta theoranta a chur ar bun. Ní mór an chuideachta a chlárú leis an Oifig um Chlárú Cuideachtaí (CRO), a bhfuil faisnéis foilsithe aici faoi na struchtúir éagsúla ghnó sin.

Is féidir leat ainm do ghnó a chlárú agus tuairisceáin na cuideachta a chomhdú ar líne agus Timpeallacht Cláraithe Cuideachtaí Ar Líne (CORE) á húsáid agat.

Tacaí

Tá raon tacaí ann chun cabhrú leat agus gnó á chur ar bun agat. Soláthraíonn Oifigí Fiontar Áitiúla tacaí do mhicreafhiontair (a bhfuil deichniúr fostaithe nó níos lú acu) atá ag tosú amach nó atá á bhforbairt. Is féidir leat faisnéis faoi chláir oiliúna na nOifigí, faoi chúrsaí 'do ghnó féin a chur ar bun' agus faoi thacaí airgeadais a fháil ar localenterprise.ie.

Má tá tú dífhostaithe, is féidir go mbeidh tú incháilithe do Scéim an Liúntais Fiontraíochta um Fhilleadh ar an Obair (BTWEA) nó do Scéim an Liúntais Fiontraíochta Ghearrthréimhsigh (STEA). Is é an aidhm atá leis na scéimeanna sin daoine atá ag fáil íocaíochtaí áirithe leasa shóisialaigh a spreagadh chun dul i mbun féinfhostaíochta.

Soláthraíonn an scéim Do Ghnó Féin a Chur ar Bun díolúine dhá bhliain ó cháin ioncaim ar fáil do dhaoine atá dífhostaithe le 12 mhí ar a laghad roimh dóibh a ngnó féin a chur ar bun.

Page updated: 18 September 2014